حسن بن محمد بن حسن اشعرى قمى ( مترجم : تاج الدين حسن بن بهاء الدين قمي )
پيشگفتار 36
تاريخ قم ( طبع مرعشى ) ( فارسى )
موى فراوانى بوده است ، كه از حدّ متعارف و معمول بيرون بوده ، از اين رو در ميان خاندان خود به نام أشعر ( - پرمو يا مودار ) شهرت يافت . شهرتى كه نام حقيقى او را به فراموشى سپرد ، و در مقابل به صفت خود شهرت يافت ، به گفته تبارشناسان او سر سلسله قبيله اشعريان مىباشد ، و نسبت او را اين گونه آوردهاند : نبت ( الأشعر ) بن أدد بن زيد بن يشجب بن عريب بن زيد بن كهلان بن سبأ . اشعر داراى هفت فرزند بود ، به نامهاى : الجماهر ، الأتغم ، ألارغم ، الأدغم ، جدّه ، عبد شمس ، عبد ثريا . از ميان اين فرزندان تنها نخستين آنان داراى فرزندان ، و نسل دامنهدارى گرديد ، و نامى از نسل ديگر فرزندان در كتابهاى تبارشناسى نيامده است ، از اين رو تمامى خاندان اشعرى از نسل الجماهر بن الأشعر مىباشند . فرزندان الجماهر نيز هر كدام سر منشأ يكى از تيرههاى ( بطون ) اشعرى گرديدند . به گفته مورخين خاندان اشعرى همچون ديگر قبايل جزيرة العرب داراى بتى بودند ، كه آن را پرستش كرده ، و براى او قربانى مىكردند ، به نام ( نسر ) كه نام او در قرآن كريم آمده است . به روايت تاريخ قم از كلبى ( تبارشناس مشهور عرب جاهلى و صدر اسلام ) نسل الجماهر بن الأشعرى از ميان سه تيره گسترش يافت ، كه عبارتند از : بطن حنيكه - بطن ركب - بطن بنو ناجيه . به روايت مؤرخين مالك بن عامر ( بن هانى بن جهاف بن كلثوم بن قرعب بن زفر بن ذخران بن ناجية بن الجماهر ) نخستين اشعرى است كه به همراه حدود 55 مرد و زن ، از تيرههاى گوناگون اشعرى ، از راه درياى سرخ ، در سالهاى نخست هجرى به مدينه آمد ، ( و بنا به روايت ديگرى ، آنان نخست در سال نهم بعثت به مكه آمده ، و ايمان آوردند ، و به همراه برخى از مسلمانان به حبشه هجرت كردند ) و اسلام آوردند . و گروهى از آنان در مدينه مانده ، و هرگز به سرزمين خود باز نگشتند ، بلكه جزئى از مجموعه صحابه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله درآمدند ، و در برخى از جنگها و غزوات شركت كردند . در اين دوره در ميان اشعريان شخصيت برجسته و نامآورى كه از ديگر صحابه متمايز بوده ، و از قرب و منزلت ويژهاى نزد رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله برخوردار باشد ديده نمىشود ،